EEVA legt uit

Consumentenprijsindex vs. producentenprijsindex: dit is wat je moet weten

Posted
Consumentenprijsindex vs. producentenprijsindex: dit is wat je moet weten

Met de consumentenprijsindex (CPI) kun je zien hoeveel de prijs van goederen en diensten binnen een bepaalde periode is gestegen. In dit artikel leg ik je uit waarom dit cijfer belangrijk is.

Ook leg ik je het verschil tussen de CPI en de producentenprijsindex (PPI) uit.

Direct zien hoeveel geld je kunt besparen door aandacht te geven aan valutarisico? Doe dan nu de valutatest en ontdek hoe je beter kunt scoren op valutagebied.

Stijgende inflatie = dalende koopkracht

Het is weer feest: de almaar stijgende inflatiecijfers zijn overal in het nieuws. De inflatie in Nederland bedroeg in april 11,2 procent. In maart was dat nog 11,7 procent. Deze inflatie is aan meerdere factoren te wijten:

  • De gestegen energieprijzen maken het duurder om voedsel te produceren, en dat heeft gevolgen voor de consument.
  • Daarnaast stijgen ook de transportkosten, wat zijn weerslag heeft op onze portemonnee.
  • Bovendien heeft het sterke economische herstel na de recessie van 2020 de vraag naar goederen en diensten doen toenemen, maar het aanbod heeft dat niet kunnen bijbenen. Dit heeft geleid tot hogere prijzen voor de consument.

Wat betekent dat nu echt voor jouw persoonlijke financiële situatie? Dat kun je ontdekken met de consumentenprijsindex en de persoonlijke inflatiecalculator van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Consumentenprijsindex vs. producentenprijsindex: dit is wat je moet weten

Maar wat is de consumentenprijsindex dan precies?

De consumentenprijsindex is een maatstaf voor de inflatie. Dit indexcijfer wordt samengesteld door het CBS en geeft de gemiddelde prijs weer van het ‘boodschappenmandje’ van een huishouden.

In dit ‘boodschappenmandje’ vallen zaken als boodschappen, kleding, huur, benzine, elektriciteit, medische zorg, amusement, huur, school- en collegegeld en verbruiksbelastingen.

Elke maand wordt de prijs van elk item opnieuw berekend en vergeleken met de prijs in een referentieperiode (meestal de voorgaande maand of het voorgaande kwartaal).

De consumentenprijsindex geeft ons dus inzicht in hoeveel sneller of langzamer de gemiddelde consument zijn geld uitgeeft.

Worden alle uitgaven meegenomen in de CPI?

Niet alle uitgaven worden in de CPI-berekening meegenomen, zoals inkomstenbelasting, sociale premies en ziektekosten die door een verzekering worden gedekt.

En als de kenmerken van een artikel in het ‘boodschappenmandje’ veranderen of als het artikel niet meer verkrijgbaar is, wordt de prijsverandering van een vergelijkbaar artikel bijgehouden.

Lees ook: Wat is valutarisico?

Om een nauwkeurig CPI-cijfer te berekenen, wordt rekening gehouden met eventuele kwaliteitsverschillen tussen het vervangen artikel en het oorspronkelijke artikel. Op deze manier wordt alleen de ‘zuivere’ prijsstijging gemeten.

Elk land heeft zo zijn eigen CPI. Wanneer de prijzen voor basisgoederen en -diensten over de hele linie stijgen, kan worden gezegd dat de inflatie toeneemt.

Als goederen duurder worden om te kopen, betekent dit dat geld aan waarde inboet omdat er over het algemeen minder koopkracht is.

Waarom is de consumentenprijsindex belangrijk?

In Nederland wordt jaarlijks gekeken naar de ontwikkeling van de consumentenprijsindex en de daarmee bedoelde inflatie.

Wanneer er sprake is van hogere inflatie geven mensen hun geld namelijk minder snel uit, waardoor er minder besteed wordt in de economie. Daarom heeft de Europese Centrale Bank als doelstelling om de inflatie rond de twee procent te laten schommelen.

Lees ook: Het verschil tussen de benzineprijs aan de pomp en de olieprijs in de markt.

Wat is de producentenprijsindex?

De producentenprijsindex (PPI) is ook een maatstaf voor de inflatie. Net als de CPI volgt de PPI eveneens de prijsveranderingen van producten.

Wat is het verschil tussen CPI en PPI?

De CPI richt zich op veranderingen in de prijzen van goederen en diensten die door huishoudens worden gekocht, terwijl de PPI de veranderingen volgt in de prijzen van goederen en diensten die door bedrijven worden geproduceerd.

Het belangrijkste verschil tussen CPI en PPI is het toepassingsgebied: CPI kijkt naar prijsveranderingen vanuit het perspectief van de consument, terwijl PPI kijkt naar prijsveranderingen vanuit het perspectief van de producent.

Door dit verschil is CPI een uitgebreidere maatstaf van de inflatie dan PPI.

Er zijn nog meer verschillen tussen de consumentenprijsindex en de producentenprijsindex:

  • De CPI bevat een breder scala aan goederen en diensten dan de PPI.
  • De consumentenprijsindex wordt gebruikt om zaken als pensioenen en sociale uitkeringen aan te passen aan veranderingen in de kosten van levensonderhoud, terwijl de producentenprijsindex niet zo vaak voor dit doel wordt gebruikt.

De consumentenprijsindex wordt berekend door het Centraal Bureau voor de Statistiek, terwijl de producentenprijsindex wordt berekend door Eurostat.

Hoe bereken je de consumentenprijsindex en de producentenprijsindex?

Voor de berekening van de CPI maakt het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruik van het ‘boodschappenmandje’ dat een representatieve selectie bevat van goederen en diensten die door huishoudens worden gekocht.

De prijzen van deze goederen worden gedurende een periode gevolgd, en het CPI-indexcijfer is gebaseerd op deze prijsveranderingen.

De PPI wordt op soortgelijke wijze berekend, maar maakt gebruik van een ‘boodschappenmandje’ dat een representatieve selectie van door bedrijven geproduceerde goederen en diensten bevat.

Ook hier worden de prijzen van deze goederen gedurende een bepaalde periode gevolgd en is het PPI-indexcijfer gebaseerd op de prijsveranderingen.

Consumentenprijsindex vs. producentenprijsindex: dit is wat je moet weten

Meer leren over economisch jargon en termen over valutarisico?

Meld je dan nu aan voor mijn online masterclass ‘Vakjargon in 5 dagen’.

In mijn masterclass leer ik je de belangrijkste termen die je moet kennen als je werkt met internationale transacties, vaak onderhandelt met bankiers en uit hoofde van je transacties in een valuta dan de Euro.